Bij het oprichten van een VOF hoor je het altijd even langskomen: je bent hoofdelijk aansprakelijk. Vaak wordt er dan doorgepraat over andere dingen. Toch is dit het punt waarop een VOF wezenlijk verschilt van een bv, en het kan je privévermogen raken. Hieronder lees je wat het in de praktijk betekent.

Wat houdt hoofdelijke aansprakelijkheid in?

Een VOF is geen rechtspersoon. Er zit dus geen juridische muur tussen de onderneming en de vennoten. De schulden van de VOF zijn ook jullie schulden.

Hoofdelijk betekent dat een schuldeiser niet verplicht is om de schuld over de vennoten te verdelen. Hij mag één vennoot aanspreken voor het volledige bedrag. Hij kiest daarbij meestal degene bij wie het meeste te halen valt.

Heb je onderling afgesproken dat je ieder de helft draagt, dan geldt die afspraak tussen jullie. Maar niet tegenover de schuldeiser. Die afspraak is intern.

Je privévermogen loopt risico

De aansprakelijkheid stopt niet bij het zakelijke vermogen. Is er in de onderneming niet genoeg te halen, dan kunnen schuldeisers onder voorwaarden beslag leggen op je privébezittingen.

Ben je getrouwd of heb je een geregistreerd partnerschap, dan kan ook de vermogenspositie van je partner in beeld komen. Huwelijkse voorwaarden kunnen dat risico beperken. Ze nemen je eigen aansprakelijkheid als vennoot alleen niet weg.

Je bent ook gebonden aan wat je compagnon tekent

Dit onderdeel wordt het vaakst onderschat. Gaat je compagnon namens de VOF een verplichting aan die binnen de normale bedrijfsuitoefening past, dan ben jij daaraan gebonden. Ook als je er niets van wist.

Denk aan een leaseauto, een langlopend huurcontract of een grote order bij een leverancier. Zolang het past bij wat de VOF normaal doet, telt het.

Daarom is het zinvol om afspraken te maken over vertegenwoordigingsbevoegdheid: wie mag waarvoor tekenen, en vanaf welk bedrag is overleg nodig. Bepaalde van die afspraken kun je laten opnemen in het Handelsregister, zodat ook derden ze kunnen zien.

Het interne verhaalsrecht is geen vangnet

Word je aangesproken voor de volledige schuld, dan kun je het deel dat je compagnon aangaat bij hem terughalen. Dat heet verhaal.

In theorie ben je dan gedekt. In de praktijk werkt het alleen als je compagnon daadwerkelijk geld heeft. Is hij failliet, verdwenen of gewoon blut, dan blijf jij met de volledige schuld zitten.

Precies daarom is hoofdelijke aansprakelijkheid geen papieren risico. Je loopt niet alleen risico op je eigen fouten, maar ook op die van de ander.

Wat je eraan kunt doen

Je kunt de aansprakelijkheid zelf niet wegcontracteren, maar je kunt de risico's wel serieus verkleinen.

Leg afspraken vast in een VOF-contract

Winstverdeling, inbreng, tekenbevoegdheid, wat er gebeurt bij ziekte, vertrek of overlijden. Het contract is niet verplicht, maar zonder contract is er bij een conflict niets om op terug te vallen.

Verzeker wat te verzekeren is

Een bedrijfsaansprakelijkheidsverzekering of beroepsaansprakelijkheidsverzekering vangt een deel van de risico's af, afhankelijk van je werk.

Kies bewust met wie je een VOF aangaat

Je verbindt je aan het zakelijke gedrag én de financiële positie van de ander. Dat is een zwaardere keuze dan de meeste mensen vooraf denken.

Overweeg een bv bij grotere risico's

Sluit je grote contracten, neem je personeel aan of doe je forse investeringen, dan is de bescherming van een bv vaak het extra werk en geld waard.

Veelgestelde vragen

Kan een schuldeiser echt bij mij aankloppen voor de hele schuld?
Ja. Dat is precies wat hoofdelijk betekent. Hij hoeft de schuld niet eerst te verdelen.

Ben ik ook aansprakelijk voor schulden van vóór mijn toetreding?
Als je toetreedt tot een bestaande VOF, moet je hier goed naar kijken. Laat vooraf onderzoeken welke verplichtingen er al liggen en leg vast wat je wel en niet overneemt.

Helpt het als we de winst ongelijk verdelen?
Voor de onderlinge verhouding wel. Voor de schuldeiser niet: die kan nog steeds ieder van jullie voor het geheel aanspreken.

Blijf ik aansprakelijk na mijn vertrek uit de VOF?
Voor verplichtingen die zijn ontstaan tijdens je vennootschap kun je aangesproken blijven. Regel je uittreding daarom zorgvuldig en leg vast hoe met bestaande schulden wordt omgegaan.

Tot slot

Hoofdelijke aansprakelijkheid is de prijs die je betaalt voor de eenvoud en de fiscale voordelen van een VOF. Voor veel samenwerkingen is dat een prima ruil, zeker als de risico's overzichtelijk zijn.

Het wordt pas een probleem als je er niet bij hebt stilgestaan. Weet je niet zeker of jouw risico's binnen die ruil passen? Laat er even naar kijken voordat er iets misgaat.

Wil je hierover sparren? Plan een vrijblijvend gesprek in.