Geschreven door Aziz Talat

Je hebt handen nodig. Neem je iemand in dienst of huur je een zzp'er in? De keuze lijkt vooral een kwestie van flexibiliteit en kosten, maar er zit een risico aan dat veel ondernemers onderschatten: als de Belastingdienst achteraf oordeelt dat er tóch een dienstverband was, komt de rekening bij jou.

Wat een dienstverband is

Er is sprake van een arbeidsovereenkomst als drie elementen samen aanwezig zijn.

Arbeid. De persoon verricht het werk zelf.

Loon. Je betaalt daar een vergoeding voor.

Gezag. Je kunt aanwijzingen geven over hoe, wanneer en waar het werk gebeurt, en je houdt toezicht.

Die drie samen maken het een dienstbetrekking. Het gezagselement is in de praktijk de doorslaggevende.

Het contract bepaalt het niet

Dit is het punt waar het misgaat. Wat er boven het contract staat, is niet beslissend. Wat telt is hoe jullie in de praktijk werken.

Iemand een "opdrachtovereenkomst" laten tekenen en hem vervolgens behandelen als een werknemer, verandert niets aan de feitelijke situatie. Ook een modelovereenkomst biedt geen zekerheid als jullie er in de praktijk van afwijken.

Waar de Belastingdienst naar kijkt

Bij de beoordeling wegen onder meer mee:

• wie bepaalt hoe, wanneer en waar het werk wordt gedaan

• of het werk een gewoon onderdeel is van je organisatie of juist een afgebakende opdracht

• of de zzp'er commercieel risico loopt

• of hij zich vrij kan laten vervangen

• of hij meerdere opdrachtgevers heeft

• wie het materiaal, de verzekering en de aansprakelijkheid draagt

Hoe meer die punten naar jouw kant wijzen, hoe meer het op een dienstverband lijkt.

Wat het je kost als het misgaat

Wordt achteraf een dienstbetrekking aangenomen, dan kun je te maken krijgen met naheffing van loonbelasting en premie volksverzekeringen, naheffing van de premies werknemersverzekeringen, naheffing van de werkgeversheffing Zvw, belasting- en invorderingsrente, en mogelijk een boete.

Daar komt de civiele kant bovenop. Je "zzp'er" kan achterstallig loon, vakantiegeld, vakantiedagen, pensioen en ontslagbescherming claimen.

Die rekening komt bij jou als opdrachtgever terecht, niet bij de zzp'er.

De situaties waarin het bijna altijd misgaat

Een zzp'er die al jaren fulltime bij je werkt, dezelfde taken doet als je werknemers en meedraait in het rooster. Dat is in de praktijk een werknemer.

Een oud-werknemer die precies hetzelfde werk blijft doen maar nu factureert. De feiten zijn dan niet veranderd, alleen het papier.

Iemand die maar één opdrachtgever heeft, jouw apparatuur gebruikt en jouw instructies volgt. Dat is geen zelfstandige.

Zie Schijnzelfstandigheid voor waar die grens precies ligt.

Hoe je het netjes inricht

Werk met een afgebakende opdracht: een concreet resultaat, een eigen planning, een eigen werkwijze.

Laat je zzp'er zijn eigen middelen gebruiken en zijn eigen aansprakelijkheid dragen. Neem vervanging op als reële mogelijkheid, en verbied het niet.

Leg de feitelijke gang van zaken vast, niet alleen de bedoeling. Bij een controle wordt naar de praktijk gekeken, dus zorg dat je die kunt laten zien.

En kies bewust: is dit werk structureel en stuur je erop, neem dan iemand in dienst. Dat is duurder, maar het is ook wat het is. Zie Je eerste werknemer aannemen.

Nieuw per 31 december 2026: het rechtsvermoeden bij 36 euro per uur

Dit is geen plan meer maar een aangenomen wet, en het verandert je positie wezenlijk.

Per 31 december 2026 geldt een wettelijk rechtsvermoeden van een arbeidsovereenkomst als je iemand inhuurt voor ten hoogste 36 euro per uur.

Rechtsvermoeden betekent: er wordt aangenomen dat er een arbeidsovereenkomst is. Zegt de werker dat hij eigenlijk werknemer is, dan hoeft hij dat niet meer te bewijzen. Jij moet dan aantonen dat het géén dienstverband is.

Dat is een omkering van de bewijslast, en het raakt precies de groep waar de discussie het felst is: inhuur tegen een lager tarief.

Wat dit praktisch betekent:

• Huur je in onder de 36 euro per uur, ga er dan van uit dat je je zelfstandigheidsverhaal hard moet kunnen maken

• Zorg dat je dossier op orde is: een afgebakende opdracht, eigen middelen, eigen risico, meerdere opdrachtgevers

• Loop je bestaande inhuurcontracten na op het uurtarief, en bekijk of de feitelijke uitvoering die zelfstandigheid ondersteunt

Let op: het rechtsvermoeden is weerlegbaar. Een laag tarief maakt iemand niet automatisch werknemer, maar de bewijslast ligt wel bij jou.

Los hiervan loopt er nog een traject om de criteria voor werknemerschap wettelijk te verduidelijken. Dat deel is nog niet afgerond, dus de beoordeling op basis van de feitelijke uitvoering blijft daarvoor het uitgangspunt.

Veelgestelde vragen

Beschermt een modelovereenkomst mij?
Alleen als je er in de praktijk ook naar werkt. Wijkt de uitvoering af, dan biedt het papier geen bescherming.

Mag een zzp'er langdurig voor mij werken?
Dat mag, maar hoe langer en hoe intensiever, hoe meer het op een dienstverband gaat lijken. Kijk dan kritisch naar gezag en zelfstandigheid.

Wie draait op voor de naheffing?
De opdrachtgever. Dat is precies waarom dit jouw risico is en niet dat van de zzp'er.

Kan ik vooraf zekerheid krijgen?
Volledige zekerheid vooraf bestaat niet, omdat de feitelijke uitvoering doorslaggevend is. Wel kun je de opdracht zo inrichten dat de zelfstandigheid aantoonbaar is.

Mag ik nog wel iemand onder 36 euro per uur inhuren?
Ja, dat mag gewoon. Alleen geldt er vanaf 31 december 2026 een rechtsvermoeden van een arbeidsovereenkomst, waardoor jij moet aantonen dat het er geen is.

Tot slot

De vraag is niet wat er in het contract staat, maar hoe jullie werken. Stuur je op iemand aan alsof het een werknemer is, dan is het er waarschijnlijk een.

Twijfel je bij een langlopende inhuur? Laat die relatie beoordelen voordat de Belastingdienst dat doet. Achteraf corrigeren is vele malen duurder.

En loop je inhuur onder 36 euro per uur nog dit jaar na. Vanaf 31 december 2026 ligt de bewijslast daar bij jou.

Wil je hierover sparren? Plan een vrijblijvend gesprek in.