Deze drie woorden worden voortdurend door elkaar gebruikt, ook door mensen die het beter zouden moeten weten. Toch betekenen ze niet hetzelfde. Eén ervan staat in de wet, de andere twee niet. Hieronder lees je hoe het zit en waarom het uitmaakt.

Eenmanszaak: dit is de enige echte rechtsvorm

Een eenmanszaak is een juridische rechtsvorm. Eén natuurlijk persoon drijft de onderneming, en die persoon is privé aansprakelijk voor de zakelijke schulden.

Dit is wat je bij de KVK kiest. Er is geen scheiding tussen jou en je bedrijf: het bedrijfsvermogen en je privévermogen zijn juridisch hetzelfde.

Zzp'er: een manier van werken, geen rechtsvorm

Zzp staat voor zelfstandige zonder personeel. Het zegt iets over hoe je werkt, niet over de juridische vorm van je bedrijf.

Je kunt zzp'er zijn met een eenmanszaak, maar net zo goed met een bv. Bij de KVK schrijf je je dan ook niet in als "zzp'er": dat vakje bestaat niet. Je kiest een rechtsvorm.

Freelancer: ook geen juridisch begrip

Freelancer is net zo min een wettelijke term. Het legt de nadruk op losse opdrachten voor wisselende opdrachtgevers, vaak projectmatig.

In de praktijk overlappen zzp'er en freelancer flink, maar ze benadrukken iets anders. Bij zzp'er gaat het erom dat je geen personeel hebt. Bij freelancer gaat het om de aard van het werk. Iemand kan personeel hebben en zichzelf toch freelancer noemen.

Waarom dit meer is dan woordenspel

Het label dat je jezelf geeft, zegt de Belastingdienst niets. Wat telt is hoe je feitelijk werkt.

Of je fiscaal ondernemer bent (en dus recht hebt op aftrekposten als de zelfstandigenaftrek) hangt af van je werkelijke situatie. Hoeveel opdrachtgevers heb je? Loop je ondernemersrisico? Bepaal je zelf hoe je het werk uitvoert? Iemand die zich zzp'er noemt maar in de praktijk als werknemer functioneert, kan te maken krijgen met schijnzelfstandigheid.

De omgekeerde fout komt ook voor: mensen denken dat ze "maar" freelancer zijn en daarom geen echte administratie hoeven te voeren. Dat klopt niet. Zodra je een eenmanszaak hebt, gelden gewoon de administratieplicht, de btw-regels en de aangifteplicht.

Wat kies je dan wel bij de KVK?

Je kiest een rechtsvorm die past bij je situatie. Voor de meeste startende zelfstandigen is dat een eenmanszaak: goedkoop, snel geregeld, geen notaris nodig.

Werk je samen met iemand anders, dan is een VOF of een maatschap logischer. Groeit je winst stevig door of loop je serieuze aansprakelijkheidsrisico's, dan komt een bv in beeld. Zie Eenmanszaak of bv.

Je blijft in al die gevallen "zzp'er" of "freelancer" mogen heten als je dat wilt. Het verandert alleen niets aan je juridische positie.

Kun je meerdere eenmanszaken hebben?

Nee, niet als afzonderlijke rechtsvormen. Een eenmanszaak is gekoppeld aan jou als persoon.

Wat wel kan: één eenmanszaak met meerdere activiteiten, meerdere handelsnamen en meerdere vestigingen, allemaal onder hetzelfde KVK-nummer. Een handelsnaam is alleen de naam waaronder je naar buiten treedt, geen aparte juridische entiteit.

Wil je activiteiten juridisch écht scheiden, bijvoorbeeld omdat de ene tak meer risico draagt dan de andere, dan is een tweede eenmanszaak niet de oplossing. Dan kijk je naar een aparte bv.

Veelgestelde vragen

Ben ik zzp'er als ik een bv heb?
Dat kan. Zzp zegt alleen dat je geen personeel hebt. De bv is de rechtsvorm, zzp'er is de omschrijving van hoe je werkt.

Moet ik "freelancer" of "eenmanszaak" op mijn factuur zetten?
Op je factuur horen je bedrijfsnaam, KVK-nummer en btw-identificatienummer. Of je jezelf freelancer noemt, is een kwestie van presentatie.

Ik heb één opdrachtgever. Ben ik dan nog ondernemer?
Dat is precies het risicogebied. Eén opdrachtgever maakt het lastiger om fiscaal ondernemerschap aannemelijk te maken en vergroot de kans op discussie over schijnzelfstandigheid. Laat je situatie beoordelen.

Verandert er iets als ik personeel aanneem?
Juridisch niet: je eenmanszaak blijft een eenmanszaak. Je bent alleen geen zzp'er meer, en je krijgt te maken met loonadministratie en werkgeversverplichtingen.

Tot slot

Onthoud het simpel: eenmanszaak is wat je bent volgens de wet, zzp'er en freelancer zijn hoe je jezelf omschrijft.

Twijfel je of jouw manier van werken fiscaal als ondernemerschap telt? Dat is een belangrijkere vraag dan welk woord je op je website zet.

Wil je hierover sparren? Plan een vrijblijvend gesprek in.