Je hebt een eenmanszaak en er komt iemand bij. Of jullie beginnen samen iets nieuws. Dan is de vraag: kan die ander gewoon aansluiten bij wat er al staat, of moet er iets anders komen? Het antwoord is duidelijker dan veel mensen denken.

Een eenmanszaak kan er geen tweede eigenaar bij krijgen

Een eenmanszaak is per definitie van één natuurlijk persoon. Je kunt er niet iemand als mede-eigenaar aan toevoegen.

Gaat er echt iemand meedoen als ondernemer, dan komt er een andere rechtsvorm. Meestal een VOF, soms een bv.

Wat wél kan: die persoon in dienst nemen als werknemer, of inhuren als zelfstandige. Dan blijft jouw eenmanszaak bestaan. Maar dan is die ander geen mede-eigenaar en deelt hij niet in de winst als ondernemer.

Wat verandert er bij een VOF?

• Eigenaren: een eenmanszaak heeft er één, een VOF twee of meer vennoten.

• Beslissen: in een eenmanszaak beslis jij alleen; in een VOF samen, volgens de wet en jullie contract.

• Aansprakelijkheid: bij een eenmanszaak ben jij volledig privé aansprakelijk; in een VOF is iedere vennoot hoofdelijk aansprakelijk voor álle schulden.

• Winstbelasting: jij betaalt over de hele winst, tegenover ieder over zijn eigen winstaandeel.

• Contract: niet van toepassing bij een eenmanszaak, sterk aan te raden bij een VOF.

Het zwaarste punt is de aansprakelijkheid. In een VOF ben je hoofdelijk aansprakelijk: een schuldeiser kan de volledige schuld bij één vennoot innen, ook als de ander die schuld veroorzaakte. Je verbindt je dus niet alleen aan het bedrijf, maar aan het zakelijke gedrag én de financiële positie van je compagnon.

Het fiscale voordeel van samen

Daar staat iets tegenover. Bij een VOF wordt elke vennoot apart beoordeeld als ondernemer voor de inkomstenbelasting.

Kwalificeren jullie allebei, dan hebben jullie allebei recht op de zelfstandigenaftrek en de mkb-winstvrijstelling. Twee keer dus, waar een eenmanszaak het één keer heeft.

Let daarbij goed op het urencriterium van 1.225 uur. Dat geldt per vennoot en de uren mogen niet worden opgeteld. Werken jullie allebei in deeltijd, dan kan het gebeuren dat niemand de aftrek krijgt. Zie Zelfstandigenaftrek in een VOF.

Omzetten van eenmanszaak naar VOF

Dit kan gewoon. In de praktijk schrijf je de VOF in bij de KVK en wordt de eenmanszaak beëindigd of uitgeschreven.

Het is alleen niet "dezelfde zaak met een naam erbij". Er ontstaat een andere rechtsvorm met een andere aansprakelijkheidsstructuur. Loop daarom deze punten na:

• een schriftelijk VOF-contract, met de verdeling van winst, kosten en bevoegdheden

• bestaande contracten, vergunningen en verzekeringen, die niet automatisch meegaan

• de overdracht van bedrijfsmiddelen, voorraad, klantenbestand en schulden

• de btw- en inkomstenbelastinggevolgen, waaronder mogelijke stakingswinst

• toestemming van verhuurder, bank of andere contractpartijen

• de vraag of de nieuwe vennoot ook aansprakelijk wordt voor verplichtingen die er al lagen

Dat laatste punt wordt vaak vergeten en is voor de instapper het belangrijkst.

Wanneer je beter meteen naar een bv kijkt

Een VOF is goedkoop en snel geregeld, maar de hoofdelijke aansprakelijkheid is stevig. Zijn jullie risico's aanzienlijk (grote contracten, personeel, forse investeringen), dan is een bv het overwegen waard, ondanks de notaris en de hogere jaarlijkse lasten.

Ook als de verhoudingen kunnen veranderen is een bv praktischer. Aandelen zijn deelbaar en overdraagbaar; een VOF-aandeel is dat veel minder. Zie VOF of bv.

Veelgestelde vragen

Kan mijn partner meewerken in mijn eenmanszaak zonder VOF?
Ja. Meewerken kan bijvoorbeeld via een arbeidsovereenkomst of de meewerkaftrek. Pas als je partner mede-eigenaar wordt, is een andere rechtsvorm nodig.

Blijft mijn KVK-nummer hetzelfde?
Nee. De VOF is een nieuwe onderneming en krijgt een eigen inschrijving. Reken erop dat ook je btw-gegevens wijzigen.

Kunnen we de winst ongelijk verdelen?
Ja, mits je die verdeling vastlegt en ook zo uitvoert. Zie Winstverdeling in een VOF.

Is er een minimumkapitaal nodig?
Nee. Voor een VOF geldt geen minimumkapitaal en is geen notaris vereist.

Tot slot

Gaat er iemand echt meedoen als ondernemer, dan is aanschuiven bij een eenmanszaak geen optie. Een VOF is dan de laagdrempelige route, met de kanttekening dat je hoofdelijk aansprakelijk wordt voor elkaars handelen.

Laat vóór de overstap de fiscale gevolgen doorrekenen en zet het contract op terwijl de sfeer nog goed is. Dat zijn de twee dingen waar het later op aankomt.

Wil je hierover sparren? Plan een vrijblijvend gesprek in.