Geschreven door Aziz Talat

Geef je trainingen, cursussen of coaching, dan is de vraag of je btw moet rekenen minder eenvoudig dan hij lijkt. Onderwijs is vrijgesteld, coaching niet, en veel aanbieders zitten daar ergens tussenin. Hieronder de kenmerken die de doorslag geven.

Wat onder de onderwijsvrijstelling valt

De vrijstelling geldt onder meer voor:

• wettelijk geregeld onderwijs, van basisonderwijs tot en met hoger onderwijs

• algemeen vormend onderwijs

• beroepsonderwijs

• kunstonderwijs

• bijlessen, tentamentraining en examentraining

• het afnemen van examens die bij vrijgesteld onderwijs horen

Ook een zelfstandige kan vrijgesteld onderwijs geven. Het gaat om de inhoud van de prestatie, niet om de rechtsvorm of de omvang van je organisatie.

De scheidslijn: onderwijs of begeleiding?

De kern van het onderscheid zit in hoe de dienst is opgebouwd.

Richting vrijgesteld onderwijs wijst: een gestructureerd leerprogramma, overdracht van beroepskennis en vaardigheden, vastgestelde leerdoelen, lesmateriaal en toetsing, gericht op de uitoefening van een beroep, in een docent-leerlingverhouding.

Richting belaste coaching wijst: individuele begeleiding op maat, ondersteuning bij persoonlijke of organisatorische doelen, gesprekken en feedback, gericht op gedrag of prestaties, in een coach-cliëntverhouding.

Concreet: een cursus "word coach" met leerdoelen, lesmateriaal en beroepsgerichte kennis kan vrijgesteld zijn. Een traject waarin je iemand door gesprekken helpt beter te functioneren, is coaching en belast met 21 procent.

Wat vrijwel altijd 21 procent is

Belast zijn onder meer persoonlijke begeleiding, loopbaanbegeleiding, management- en ondernemerscoaching, lifestyle-, vitaliteits- en stresscoaching, advies, en begeleiding zonder gestructureerd beroepscurriculum.

Ook niet-vakinhoudelijke huiswerk- en studiebegeleiding is belast. Voor bepaalde remedial teaching gelden aparte regels.

Het CRKBO: wat het wel en niet is

Voor particuliere beroepsopleiders is registratie bij het CRKBO (Centraal Register Kort Beroepsonderwijs) de gebruikelijke route om aan te tonen dat je beroepsonderwijs aanbiedt.

Maar let goed op wat het is. Het CRKBO is geen overheidsvergunning en registratie maakt je activiteiten niet automatisch vrijgesteld. Het is een bewijs dat je voldoet aan kwaliteits- en integriteitseisen voor kort beroepsonderwijs.

De registratie kijkt onder meer naar vakbekwaamheid, didactische kwaliteit, transparante informatie over inhoud en prijs, een klachten- en geschillenprocedure, en een correcte administratie.

Het misverstand dat hierdoor ontstaat: geregistreerde aanbieders die hun héle omzet vrijgesteld gaan factureren. Zo werkt het niet. De afzonderlijke prestatie moet inhoudelijk beroepsonderwijs zijn. Losse coaching, consultancy, interimwerk en advies blijven belast, ook met een CRKBO-registratie.

Online cursussen: interactie is de toets

Hier is de regel verrassend concreet. Online onderwijs is alleen vrijgesteld als interactie tussen docent en leerling mogelijk is.

Vrijstelling kan dus in beeld komen bij live online lessen, interactieve webinars, digitale opdrachten met inhoudelijke feedback, online begeleiding door een docent, en een leeromgeving waarin de docent de voortgang volgt.

Een volledig geautomatiseerde cursus met alleen vooraf opgenomen video's, pdf's en automatische toetsen valt daar doorgaans buiten en is belast met 21 procent.

Dat raakt precies het verdienmodel dat veel trainers de afgelopen jaren hebben opgezet: de zelfstudiecursus die je één keer maakt en oneindig verkoopt. Die is in beginsel belast.

Vrijgesteld is niet automatisch gunstig

Bedenk voordat je dit najaagt: vrijgesteld betekent ook dat je de btw op kosten die aan die omzet toe te rekenen zijn niet kunt aftrekken.

Voor een trainer met vooral eigen tijd als kostenpost is dat prima. Investeer je in een studio, apparatuur, een leerplatform of veel marketing, dan is het dat minder.

Verkoop je aan zakelijke klanten die de btw toch kunnen aftrekken, dan levert een vrijstelling hun niets op en kost hij jou je aftrek. Dat is het rekensommetje dat vaak wordt overgeslagen.

Heb je allebei? Dan splitsen

De meeste trainers en coaches hebben gemengde omzet: een vrijgestelde opleiding naast belaste coachingtrajecten.

Dan moet je je omzet splitsen én je kosten verdelen. Reken zoveel mogelijk direct toe en gebruik alleen voor echte gemengde kosten een verdeelsleutel. Zie Gemengde omzet in de zorg voor de methodiek; die werkt hier hetzelfde.

Leg per traject vast waarom je een tarief of de vrijstelling toepast. Bij dezelfde klant kan het ene traject vrijgesteld zijn en het andere niet.

Veelgestelde vragen

Ik ben CRKBO-geregistreerd. Mag ik alles vrijgesteld factureren?
Nee. Alleen de prestaties die inhoudelijk beroepsonderwijs zijn. Coaching en advies blijven belast.

Ik verkoop een online cursus met alleen video's. Vrijgesteld?
Doorgaans niet. Zonder mogelijkheid tot interactie met een docent is het in beginsel belast met 21 procent.

Ik geef training bij bedrijven. Is dat onderwijs?
Dat hangt af van de opbouw. Een gestructureerd programma met leerdoelen en toetsing kan onderwijs zijn; een adviestraject of teamsessie meestal niet.

Moet ik CRKBO-registratie hebben om vrijgesteld te zijn?
Niet per definitie, maar voor particuliere beroepsopleiders is het in de praktijk de manier om het aan te tonen.

Tot slot

De toets is de opbouw van je dienst: een gestructureerd programma gericht op een beroep, of begeleiding gericht op de persoon.

Zit je ertussenin, laat je aanbod dan één keer per traject beoordelen. En reken door of vrijstelling voor jou echt gunstig is, want je verliest er je aftrek mee.

Wil je hierover sparren? Plan een vrijblijvend gesprek in.