Geschreven door Aziz Talat

Veel zorgverleners gaan ervan uit dat hun werk automatisch vrijgesteld is van btw omdat ze in de zorg zitten, of omdat ze BIG-geregistreerd zijn. Zo werkt het niet. De vrijstelling hangt af van de prestatie, niet van je beroep. Hieronder waar de grens ligt.

Het criterium: therapeutisch doel

De vrijstelling geldt voor gezondheidskundige verzorging van de mens. De behandeling moet gericht zijn op:

• bescherming van de gezondheid

• instandhouding van de gezondheid

• herstel van de gezondheid

• diagnose, behandeling of genezing van ziekten

Dat therapeutische doel moet het voornaamste doel van de handeling zijn. Het hoeft niet zo te zijn dat de patiënt daadwerkelijk geneest: voorkomen en beschermen telt ook mee.

De vraag is dus niet "ben ik zorgverlener", maar "wat is het doel van deze specifieke handeling".

Wat de BIG-registratie wel en niet doet

Ben je BIG-geregistreerd, dan geldt de vrijstelling als aan drie voorwaarden is voldaan: je hebt de voor het beroep relevante opleiding afgerond, de prestatie valt binnen het deskundigheidsgebied van dat beroep, en de prestatie hoort bij de beroepsuitoefening waar de Wet BIG op ziet.

BIG-registratie is dus een sterke aanwijzing, maar geen vrijbrief. Een BIG-geregistreerde arts die een verzekeringsrapportage schrijft, verricht een belaste prestatie.

Behandel je buiten je normale deskundigheidsgebied, dan kan de vrijstelling toch gelden, mits de kwaliteit ten minste gelijkwaardig is aan die van een daartoe bevoegde BIG-beroepsbeoefenaar.

Geen BIG-registratie? Dan is dit je toets

Werk je in een beroep zonder BIG-registratie, dan ben je niet automatisch uitgesloten. De vrijstelling kan gelden als er sprake is van persoonlijke gezondheidskundige verzorging, de behandeling een therapeutisch doel heeft, en het kwaliteitsniveau gelijkwaardig is aan dat van een bevoegde BIG-beroepsbeoefenaar.

Dat laatste is de lastige. Je moet aannemelijk maken dat je opleiding, deskundigheid en beroepsstandaard vergelijkbaar zijn.

Wat daarvoor niet volstaat: een beroepstitel voeren, ingeschreven staan bij een beroepsvereniging, of werken op verwijzing. Dat zijn aanwijzingen, geen bewijs.

Bij niet-BIG-beoefenaren wordt bovendien vaker gevraagd om het therapeutische doel objectief aan te tonen, bijvoorbeeld met een diagnose van een bevoegde medische beroepsbeoefenaar.

Wat wél vrijgesteld is

De Belastingdienst noemt onder meer behandelingen door artsen, fysiotherapeuten en psychologen, vaccinaties, reizigersadvisering met vaccinatie, internetconsulten die aan de KNMG-richtlijnen voldoen, medische analyses en bloedafname voor diagnose of behandeling, hartrevalidatie, therapeutische cosmetische ingrepen en therapeutische sportkeuringen.

Wat juist belast is met 21 procent

Hier gaat het het vaakst mis, want het zit dicht tegen het gewone werk aan.

Keuringen zonder therapeutisch doel. Rijbewijskeuringen, keuringen voor piloten, en keuringen die alleen dienen om een verzekeraar of werkgever te informeren. Een keuring voor een levensverzekering is belast, want het hoofddoel is de verzekeraar informeren.

Rapportages en verklaringen. Deskundigenrapporten over aansprakelijkheid, schaderamingen, rapportages over beroepsfouten, forensische rapportages, en onderzoek in opdracht van het Openbaar Ministerie of de rechter.

Cosmetische behandelingen zonder medische noodzaak. Is verfraaiing het enige doel, dan is het belast. Is het doel therapeutisch, dan niet.

Coaching en training. Dit is de grootste valkuil. Coaching is niet vrijgesteld omdat jij een zorgopleiding hebt of omdat je cliënt gezondheidsklachten heeft. Belast zijn onder meer psychologische begeleiding voor een werkgever gericht op beter functioneren, relatietherapie, organisatieadvies, en valpreventietrainingen zonder individueel therapeutisch doel.

Groepsbehandelingen waarbij niet iedere deelnemer voor een eigen specifieke stoornis wordt behandeld.

Personeel uitlenen is bijna altijd belast

Een apart en belangrijk punt. Het ter beschikking stellen van zorgpersoneel is in beginsel een personeelsdienst en geen medische behandeling.

Een regulier uitzendbureau dat zorgpersoneel uitzendt, moet altijd 21 procent berekenen, ook als dat personeel BIG-geregistreerd is.

Ook detachering door een zzp'er is niet automatisch vrijgesteld. Het verschil zit hierin: verricht jij zelf de vrijgestelde medische behandeling, of stel je jezelf beschikbaar aan een instelling die de zorg verleent? Zie Zzp'er in de zorg.

Wat dit betekent voor je administratie

Beoordeel per prestatie, niet per klant en niet per maand. Leg vast wat je hebt gedaan, wat het doel was, en op welke grond je de vrijstelling toepast.

Heb je zowel vrijgestelde als belaste omzet, dan raakt dat ook je aftrek van btw op kosten. Zie Gemengde omzet in de zorg.

Veelgestelde vragen

Ben ik vrijgesteld omdat ik BIG-geregistreerd ben?
Niet automatisch. De prestatie moet binnen je deskundigheidsgebied vallen en een therapeutisch doel hebben.

Ik ben therapeut zonder BIG-registratie. Kan ik vrijgesteld zijn?
Dat kan, als je kwaliteitsniveau gelijkwaardig is aan dat van een bevoegde BIG-beroepsbeoefenaar en het therapeutische doel vaststaat.

Moet ik btw-aangifte doen als alles vrijgesteld is?
Verricht je uitsluitend vrijgestelde prestaties, dan hoef je doorgaans geen periodieke aangifte te doen. Je moet wel kunnen onderbouwen waarom je vrijgesteld bent.

Wat zet ik op mijn factuur?
Geen btw-bedrag, en een vermelding van de vrijstelling.

Tot slot

De toets is per handeling: is het voornaamste doel therapeutisch, en is de kwalificatie in orde?

Doe je naast behandelingen ook keuringen, rapportages, coaching of detachering, ga er dan niet van uit dat die meelopen in de vrijstelling. Juist daar zit 21 procent, en juist daar ontstaan naheffingen.

Wil je hierover sparren? Plan een vrijblijvend gesprek in.