Geschreven door Aziz Talat

Als ondernemer met een eenmanszaak of VOF heb je geen werkgever die maandelijks loonheffing inhoudt. Je krijgt je omzet bruto binnen en rekent later af. Dat is precies waar het misgaat bij ondernemers die niet reserveren. Hieronder lees je hoe de aanslag tot stand komt en hoe je verrassingen voorkomt.

Je winst is je inkomen

Bij een eenmanszaak of VOF is er fiscaal geen scheiding tussen jou en je onderneming. De winst wordt belast in box 1, samen met eventueel ander inkomen zoals loon uit dienstbetrekking.

Dat laatste is belangrijk: box 1 kijkt naar je totale inkomen. Heb je er een baan naast, dan telt je ondernemingswinst daarbovenop en kom je sneller in een hoger tarief.

De tarieven voor 2026, als je nog niet de AOW-leeftijd hebt:

• tot en met 38.883 euro: 35,75 procent

• van 38.883 tot en met 78.426 euro: 37,56 procent

• boven 78.426 euro: 49,50 procent

Je betaalt niet over je volledige winst

Voordat die tarieven op je winst worden losgelaten, gaan er aftrekposten af.

De zelfstandigenaftrek is in 2026 1.200 euro, mits je het urencriterium van 1.225 uur haalt. In je eerste jaren kan de startersaftrek daar bovenop komen. Meer daarover in Zelfstandigenaftrek en Het urencriterium.

Daarna volgt de mkb-winstvrijstelling: 12,70 procent van wat er dan nog staat blijft onbelast. Dat is de grootste van de drie en geldt zonder urencriterium.

Wat overblijft is je belastbare winst, en daar rekenen de schijven mee.

De voorlopige aanslag: betalen terwijl het jaar loopt

Omdat er geen werkgever is die maandelijks inhoudt, werkt de Belastingdienst met een voorlopige aanslag. Dat is een voorschot op wat je naar verwachting over het jaar verschuldigd bent.

Je kunt die vooraf aanvragen en gedurende het jaar aanpassen als je winst mee- of tegenvalt. Betalen kan in één keer of in maandelijkse termijnen. Bij een aanslag over 2026 moet het totaal uiterlijk 31 december 2026 binnen zijn; het aantal termijnen hangt af van de dagtekening.

Dit is geen verplichting maar wel een verstandige gewoonte. Zonder voorlopige aanslag betaal je pas na de aangifte, en dan komt de rekening over een heel jaar in één keer.

Pas hem aan als je winst verandert

Loopt het beter dan verwacht, verhoog dan je voorlopige aanslag. Dat voorkomt een naheffing achteraf.

Valt het tegen, verlaag hem dan. Je betaalt dan niet onnodig geld voor dat je het terugkrijgt.

De aangifte zelf

De aangifte inkomstenbelasting moet in de normale situatie vóór 1 mei van het jaar erna binnen zijn, tenzij de Belastingdienst een andere datum op je aangiftebrief zet. Heb je uitstel, dan geldt de datum die je bevestigd krijgt.

Na de aangifte volgt de definitieve aanslag. Was je winst hoger dan geraamd, dan betaal je bij. Was hij lager, dan krijg je terug.

Reserveer vanaf de eerste factuur

De meest gemaakte fout is de omzet als besteedbaar inkomen zien. Er zit nog inkomstenbelasting in, en bij btw-plichtige ondernemers ook nog btw.

Zet een vast percentage van elke binnenkomende factuur op een aparte rekening. Hoeveel precies hangt af van je winstniveau en je aftrekposten, dus laat dat één keer uitrekenen in plaats van te gokken.

Wie dat vanaf het begin doet, heeft nooit een probleem met de aanslag. Wie het uitstelt, komt er meestal pas achter als het geld al op is.

Veelgestelde vragen

Betaal ik ook premies naast de belasting?
Ja. Het tarief in de eerste schijf bestaat grotendeels uit premies volksverzekeringen. Dat zit al in de percentages hierboven verwerkt.

Wat als ik verlies maak?
Verlies kun je onder voorwaarden verrekenen met winst uit andere jaren. Geef het dus altijd netjes aan, ook als er niets te betalen valt.

Ik ben pas gestart. Moet ik meteen een voorlopige aanslag aanvragen?
Dat is verstandig zodra je een reëel beeld hebt van je winst. Zolang dat er niet is, reserveer je zelf en vraag je hem aan zodra het duidelijker wordt.

Verandert er iets als ik een bv heb?
Ja, dan verandert de hele systematiek. De bv betaalt vennootschapsbelasting en jij krijgt salaris en eventueel dividend. Zie Eenmanszaak of bv.

Tot slot

De kern: je winst is je inkomen, de aftrekposten drukken dat flink, en de voorlopige aanslag zorgt dat je gespreid betaalt in plaats van in één klap.

Weet je niet hoeveel je moet reserveren? Dat is precies de berekening die je één keer laat maken en daarna jarenlang gebruikt.

Wil je hierover sparren? Plan een vrijblijvend gesprek in.