Geschreven door Aziz Talat

De zelfstandigenaftrek is jarenlang een van de belangrijkste voordelen van het ondernemerschap geweest. Het bedrag is inmiddels flink lager dan veel ondernemers denken, maar de voorwaarde eromheen is onveranderd streng. Hieronder wat je krijgt en wat je ervoor moet doen.

Wat is het en hoeveel is het?

De zelfstandigenaftrek is een vast bedrag dat van je winst af gaat voordat de belasting wordt berekend. Het is dus geen belastingkorting maar een verlaging van je belastbare winst.

In 2026 bedraagt de zelfstandigenaftrek 1.200 euro. Heb je aan het begin van het kalenderjaar de AOW-leeftijd bereikt, dan is het 600 euro.

Ben je pas gestart, dan kan daar in je eerste jaren de startersaftrek bovenop komen. Die geldt een beperkt aantal jaren en is bedoeld om de opstartfase te verzachten.

Wie komt ervoor in aanmerking?

Twee dingen moeten kloppen.

Je moet ondernemer zijn voor de inkomstenbelasting. Dat is geen kwestie van je inschrijving bij de KVK maar van hoe je feitelijk werkt: het aantal opdrachtgevers, het ondernemersrisico dat je loopt, je zelfstandigheid in de uitvoering.

En je moet het urencriterium halen: minimaal 1.225 uur per kalenderjaar aan je onderneming besteden. Zie Het urencriterium voor wat er precies meetelt.

Hoe het doorwerkt in je aanslag

De volgorde is belangrijk, want die bepaalt hoeveel het uiteindelijk oplevert.

Eerst gaat de zelfstandigenaftrek van je winst af, samen met een eventuele startersaftrek. Wat overblijft is de winst na ondernemersaftrek.

Daarna volgt de mkb-winstvrijstelling: 12,70 procent van dat bedrag blijft onbelast. Die vrijstelling heeft geen urencriterium en geldt dus ook als je de 1.225 uur niet haalt.

Pas over wat er dan nog staat betaal je inkomstenbelasting.

In een VOF geldt het per vennoot

Werk je samen in een VOF, dan wordt elke vennoot apart beoordeeld. Kwalificeren jullie allebei, dan heeft ieder recht op de eigen zelfstandigenaftrek.

De valkuil zit in de uren: die mogen niet bij elkaar worden opgeteld. Werken jullie allebei 700 uur, dan haalt niemand de 1.225 uur en krijgt niemand de aftrek. Zie Zelfstandigenaftrek in een VOF.

Wat als je winst lager is dan de aftrek?

De zelfstandigenaftrek kan je winst niet negatief maken door hem onbeperkt toe te passen. Is je winst lager dan het bedrag waar je recht op hebt, dan kan het niet-gebruikte deel onder voorwaarden meegenomen worden naar een volgend jaar.

Geef je situatie dus altijd netjes aan, ook in een mager jaar. Anders laat je iets liggen dat je later nog had kunnen gebruiken.

Heb je er als dga ook recht op?

Nee. Werk je vanuit een bv, dan ben je directeur-grootaandeelhouder en geen ondernemer voor de inkomstenbelasting. Je hebt dan geen recht op de zelfstandigenaftrek of de mkb-winstvrijstelling.

Dat verlies is precies een van de factoren die meeweegt bij de keuze tussen een eenmanszaak en een bv. Zie Eenmanszaak of bv.

Veelgestelde vragen

Is de zelfstandigenaftrek echt zoveel gedaald?
Ja. Het bedrag is de afgelopen jaren stapsgewijs afgebouwd. Reken dus niet met een bedrag dat je jaren geleden gewend was.

Tel ik mijn uren per jaar of per opdracht?
Per kalenderjaar. De grens van 1.225 uur geldt voor het hele jaar, ook als je pas in juli begint.

Krijg ik de aftrek automatisch?
Je geeft hem op in je aangifte inkomstenbelasting. De Belastingdienst kent hem niet uit zichzelf toe.

Moet ik mijn uren kunnen bewijzen?
Je moet aannemelijk kunnen maken dat je de 1.225 uur haalt. Een urenregistratie die je gedurende het jaar bijhoudt is daarvoor het sterkste bewijs.

Tot slot

De zelfstandigenaftrek is met 1.200 euro geen bedrag meer om je jaarplanning op te bouwen, maar het is wel geld dat je laat liggen als je de uren niet bijhoudt.

Zit je rond de grens van 1.225 uur? Loop dat na ruim vóór het einde van het jaar, niet als de aangifte al op tafel ligt.

Wil je hierover sparren? Plan een vrijblijvend gesprek in.